Kleurcodering

Voedselveiligheid met een kleurcoderingssysteem

Kleurcodering is een krachtig hulpmiddel voor bedrijven in de voedingsindustrie. Met een kleurcoderingssysteem beperk je namelijk voedselveiligheidsrisico’s en verbeter je de schoonmaakprocessen binnen je productieproces. Wordt er in jouw productie voedsel geproduceerd met allergenen? Dan is kleurcodering een manier om in de productieomgeving kruisbesmetting met deze allergenen te voorkomen.

Wat is een kleurcoderingssysteem?

Een kleurcoderingssysteem is een methode waarbij je verschillende kleuren gebruikt om gebieden, materialen, taken of risico’s van elkaar te onderscheiden. Hierdoor voorkom je verwarring, fouten en in de voedingsindustrie vooral kruisbesmetting.

Welke soorten kleurcoderingssystemen zijn er?

Omdat er geen wettelijke verplichtingen zijn rondom het kleurcoderingssysteem kun je het helemaal zelf vormgeven.

Tip: om voedselveiligheid verder te verhogen kies je een of meerdere kleuren die sterk contrasteren met het voedingsmiddel dat je produceert. In het geval van een defect materiaal kun je namelijk sneller een productvreemd deel signaleren in je proces of productieomgeving. Met het kleurcoderingssysteem beperk je dus niet alleen de kans op kruisbesmetting. De signalering in het geval van productvreemde delen gaat ook gemakkelijker.

Drie voorbeelden van kleurcoderingssystemen zijn:

Kleurcodering aan de hand van het proces.
Kleurcodering aan de hand van het gebruik.
Kleurcodering aan de hand van zones.

1. Kleurcodering aan de hand van het proces

Kleurcodering op basis van het proces gebruik je wanneer de kans op kruisbesmetting groot is. Je koppelt kleuren aan specifieke stappen, zoals één kleur voor rauwe producten en een andere voor bereide producten. Zo zie je direct welk materiaal in welke fase gebruikt mag worden en verklein je het risico op fouten.

2. Kleurcodering aan de hand van gebruik

Bij kleurcodering op basis van gebruik wijs je kleuren toe aan materialen afhankelijk van hun functie. Kies bijvoorbeeld één kleur voor materialen die in contact komen met voedsel en een andere kleur voor gereedschap dat daar niet mee in aanraking komt. Dit houdt het overzichtelijk en voorkomt verkeerd of ongewenst gebruik.

3. Kleurcodering aan de hand van zones

Wanneer de productieomgeving is opgedeeld in zones, kun je kleuren gebruiken om materialen per zone te scheiden. Hierdoor herken je snel of iets op de juiste plek wordt gebruikt en voorkom je kruisbesmetting tussen zones. Het vergroot het bewustzijn bij medewerkers en helpt materialen efficiënt en zorgvuldig te gebruiken.

Er is niet één richtlijn voor het gebruik van kleuren in je kleurcoderingssysteem. Dat komt doordat in Nederland en België geen wettelijke verplichting geldt voor het gebruiken van een kleurcoderingssysteem. Een kleurcoderingssysteem is daarom voor elk bedrijf anders. Belangrijk is dat je het systeem vooral simpel en logisch houdt voor je medewerkers. Ook is het beter om niet te veel (onnodige) kleuren toe te voegen aan je coderingssysteem. Dit zorgt ervoor dat het systeem eerder wordt omarmd door medewerkers. Probeer alleen een nieuwe, afwijkende kleur te introduceren als er kans is op kruisbesmetting. Kleurenblindheid komt onder je medewerkers veel vaker voor dan je denkt. Hou hier rekening mee als je aan de slag gaat met het implementeren van een kleurcoderingssysteem in je productieomgeving.

Samen de uitdaging aangaan

Juiste kleuren kiezen in je kleurcoderingssysteem

De voordelen van een kleurcoderingssysteem

Een van de voedselveiligheidsrisico’s die met behulp van kleurcodering wordt verminderd, is kruisbesmetting. Met de implementatie van een kleurcoderingssysteem verhoog je jouw bestaanszekerheid en ligt er een soepele audit voor je in het verschiet.

Bespaar tijd: kleurcodes versnellen het identificatieproces. Zo vindt een medewerker snel het juiste materiaal.
Verlaag kosten: het reinigingsproces wordt efficiënter en effectiever. Het kleurcoderingssysteem zorgt daarnaast voor zorgvuldiger gebruik van materialen, waardoor ze minder snel vies worden en kapotgaan.
Voldoe (proactief) aan voedselveiligheidsstandaarden en -systemen: met een up-to-date kleurcoderingssysteem voldoe je aan HACCP-vereisten, GMP (Good Manufacturing Practice) en voedselveiligheidsstandaarden zoals BRC, IFS en FSSC22000.

4 tips voor het implementeren van een kleurcoderingssysteem

Het implementeren van een effectief kleurcoderingssysteem kan een uitdaging zijn. Gelukkig ben je niet de eerste die een kleurcoderingssysteem gaat implementeren. Daarom geven we je vier tips die je helpen bij de implementatie ervan.

1. Betrek leidinggevenden en medewerkers bij je implementatie

Hierdoor zorg je niet alleen voor een logisch plan, maar weet je ook zeker dat je medewerkers het systeem begrijpen. Met behulp van deze betrokkenheid, goede instructies in de productieomgeving met afbeeldingen en borden en het regelmatig trainen van medewerkers vergroot je de impact van je implementatie.

2. Kies de juiste kleur specifiek voor jouw productieomgeving

Logische kleuren voor jouw medewerkers.
Felle kleuren die contrasteren met de voedingsmiddelen die je produceert.
Beperk het aantal kleuren.
Kleurenblindvriendelijke kleurencombinaties voor onderscheid tussen materialen.
Geen kleurencombinaties binnen één materiaal.
Consistent uitrollen van het systeem door je hele productieomgeving.

3. Match werkmaterialen en schoonmaakmaterialen met opbergsystemen

In veel productieomgevingen worden hier schaduwborden voor gebruikt. Ook de standaard ophangsystemen zijn vaak in matchende kleuren beschikbaar.

4. Pas direct je omgevingsmonitoringsplan aan

In een omgevingsmonitoringsplan worden werk- en schoonmaakmaterialen gecontroleerd op hoe schoon ze zijn en of ze nog heel zijn. Soms worden er monsters genomen om naar de bacteriologische gesteldheid te kijken. Dit vooral om te voorkomen dat je met smerig materiaal gaat schoonmaken.

Door structurele monitoring van het gebruik van de materialen en de staat van de materialen kun je op tijd aan de bel trekken wanneer er iets misgaat. Het plannen en monitoren van je omgevingsmonitoringsplan kun je efficiënt inrichten met behulp van Taakmanager.

Juiste merk voor mijn kleurcoderingssysteem

Welk merk voor mijn kleurcoderingssysteem?

Een van de meest toonaangevende fabrikanten van gekleurde schoonmaakmaterialen zoals vegers, borstels, stelen, bezems en ander werkmateriaal is Vikan. De artikelen van Vikan helpen je bij de implementatie van kleurcoderingsysteem binnen jouw productieomgeving met felle en contrasterende materialen in 12 verschillende kleuren. Met de materialen van Vikan kun je voedselveiliger werken; je minimaliseert de kans op kruisbesmetting en kunt makkelijker productvreemde delen signaleren. Dit kan niet alleen door de contrasterende kleuren, maar ook omdat het materiaal van Vikan detecteerbaar is.

Vikan