Oogbescherming

Essentieel om je ogen te beschermen tegen gevaren op het werk

Bekijk het gehele oogbescherming assortiment

Oogbescherming

Oogbescherming wordt gebruikt om schade aan de ogen te voorkomen. Een klein onzichtbaar metaalsplintertje of een spatje van een chemische stof kan pijnlijke en soms onherstelbare oogschade tot gevolg hebben. Ook alle soorten straling kunnen een risico vormen, met professionele oogbescherming kan dit op voorhand worden uitgesloten.

Wat zijn de risico’s van werken zonder oogbescherming

Het risico van schade aan het gezichtsveld kan door allerlei dingen veroorzaakt worden, al naar gelang het soort werk dat je doet:

Hitte, vuur en kou (thermische gevaren)
Rondvliegende deeltjes (splinters, stof)
Chemicaliën en gevaarlijke vloeistoffen
Uv-straling en ioniserende straling
Mechanische of fysische gevaren
Ziekteverwekkers

Het kan zijn dat er op je werkplek ook andere risico’s aanwezig zijn waartegen je je moet beschermen. Zorg dat je alle persoonlijke beschermingsmiddelen die je nodig hebt goed gebruikt.

Soorten oogbescherming

Er zijn meerdere soorten veiligheidsbrillen en gelaatsschermen op de markt die de ogen kunnen beschermen in verschillende situaties. Afhankelijk van het soort werk wordt een geschikt model gekozen die van het juiste materiaal is gemaakt om tegen de specifieke risico’s van het werk te beschermen.

Veiligheidsbrillen of gelaatsschermen die op het eerste gezicht hetzelfde lijken, kunnen toch verschillend zijn omdat ze niet tegen hetzelfde risico beschermen. Daarom is het belangrijk dat altijd nagegaan wordt of de oogbescherming die je wilt gaan gebruiken, ook daadwerkelijk bedoeld is voor de werkzaamheden waar je hem voor nodig hebt. In de gebruiksaanwijzing moet duidelijk staan tegen welke risico’s de oogbescherming beschermt.

Veiligheidsbrillen kunnen lijken op een gewone bril, maar van ander materiaal gemaakt zijn. Er bestaan ook modellen die over een gewone bril gedragen kunnen worden en modellen die aansluiten op het gezicht zodat er geen stof achter kan komen. Verder zijn er ook beschermbrillen: deze worden meestal gebruikt als overzetbril voor mensen die een werkplek tijdelijk bezoeken.

Welk type oogbescherming er ook gekozen wordt, het is altijd belangrijk om bij de keus voor een veiligheidsbril of gelaatsscherm rekening te houden met:

Is er een coating aangebracht tegen beslaan
Is de pasvorm en de maat goed
Is het zicht onbelemmerd in alle werkhoudingen

Veiligheidsbril

Lijkt op een gewone bril, met sterk polycarbonaat, acetaat of gehard glas, vaak ook met zijbescherming.

Ruimzichtbril

Sluit de ogen en de omgeving beter af, ideaal bij veel stof, spatten (ook vanaf de zijkant) en chemische dampen.

Overzetbril

Past over een gewone bril, beschermt de ogen en de eigen bril.

Gelaatsscherm

Beschermt het hele gezicht, vaak gebruikt bij laswerk of veel chemische spetters.

Materialen oogbescherming

Oogbescherming kan worden gemaakt van verschillende materialen met zeer verschillende eigenschappen.

Polycarbonaat

Sterk materiaal met een hoge mechanische slagvastheid. Niet krasbestendig en daarom vaak voorzien van een verhard oppervlak (anti-kras coating). Beschermt tegen Uv-stralen.

Acetaat

Kunststof chemiebestendig materiaal, bijzonder geschikt voor het werken met chemicaliën en oplosmiddelen.

Gelaagd glas

Twee dunne plastic vellen aan elkaar gelijmd met een plastic folie. Slechte mechanische sterkte, maar zeer krasbestendig.

Markeringen oogbescherming

Op de oogbescherming of veiligheidsbril staan een aantal markeringen vermeld die belangrijke informatie geven over het toepassingsgebied waarvoor de bril geschikt is:

2 - Ultravioletstraling (UV)
4 - Infraroodstraling (IR)
5 of 6 - Zonlicht

1,2 tot 6 – Filtergraad van het zichtbare licht

1 - Continue werkzaamheden
2 - Periodieke werkzaamheden
3 - Gelegenheidswerkzaamheden waarbij permanent dragen niet nodig is

S - Versterkte duurzaamheid, biedt weerstand tegen een balletje van 22 mm en 43 g dat valt van een hoogte van 1,30 m met 5,1 m/s.
F - Zwakke impact, biedt weerstand tegen een balletje van 6 mm en 0,86 g dat inslaat met 45 m/s.
B - Middelmatige impact, biedt weerstand tegen een balletje van 6 mm en 0,86 g dat inslaat met 120 m/s.
A - Grote impact, biedt weerstand tegen een balletje van 6 mm en 0,86 g dat inslaat met 190 m/s.
K - Weerstand tegen de verslechtering van de oppervlakken door fijne deeltjes (krasbestendige coating).
N - Biedt weerstand tegen aandamping (anti-damp coating).
T - Maakt het gebruik mogelijk voor deeltjes die met een grote snelheid en met een extreme temperatuur inslaan.

CE-markering en normering - Check altijd of het product voldoet aan de Europese normen voor oogbescherming (EN 166).

Normen en richtlijnen

De Europese norm DIN EN 166 beschrijft alle eisen aan de persoonlijke oogbescherming in het algemeen. Veiligheidsbrillen volgens DIN EN 166 bestaan uit monturen en glazen die in de vervolgnormen zijn ingedeeld in veiligheidsbrillenglazen en brillenglazen met filterwerking.

Technische informatie over de glazen van veiligheidsbrillen wordt volgens EN 166 vermeld in deze volgorde:

Beschermingsniveau (alleen filter)
Identificatieteken van de fabrikant
Optische klasse (behalve voorzetglazen)
Certificeringsteken (indien van toepassing)
Symbool voor mechanische sterkte
Symbool voor niet-vasthechten van smeltmetaal

Met betrekking tot de speciale producteisen bij de oogbescherming legt de norm EN 169 beschermingsniveaus en doorlatingsfactoren vast voor brilglasfilters die zijn bedoeld als bescherming van medewerkers bij de volgende werkzaamheden:

Licht brandsnijden
Hard solderen
Lassen
Booggutsen
Plasmasnijden

In de standaarden voor speciale producteisen legt de DIN-norm EN 170 de beschermingsniveaus en doorlatingsfactoren voor ultravioletfilters vast. Door te langdurige inwerking van Uv-licht op de lens van het oog kan deze haar transparantie verliezen, wat tot vermindering van het zicht of gezichtsverlies kan leiden. Glazen van veiligheidsbrillen volgens EN 170 voldoen daarom aan prestatie-eisen die het oog bij gevaarlijk werk beschermen tegen ultraviolette straling.

In tegenstelling tot de lasfilters volgens EN 169 zijn de UV-filters niet geschikt voor het direct of indirect kijken naar een vlamboog.

Onder de speciale normen van de persoonlijke oogbescherming beschrijft DIN EN 172 de eisen aan de fysische eigenschappen van filters die worden gebruikt voor het tegenhouden van zonnestraling in de industrie. In het kader van deze eigenschappen worden bijvoorbeeld mechanische en optische kenmerken en eisen aan het zonlichtfilter vermeld.

Voor het industriële gebruik van de zonlichtfilters moet bovendien worden voldaan aan de algemene eisen aan de persoonlijke oogbescherming volgens DIN EN 166. Afhankelijk van het toepassingsgebied kan het zonlichtfilter volgens DIN EN 172 ofwel als een in brillen verwerkt filter of als afzonderlijk filter worden gebruikt.

Op maat gemaakte oogbescherming

Als het persoonlijk beschermingsmiddel voor iemand op maat is gemaakt, omdat er brillenglazen met sterkte of een correctie in zitten, moet regelmatig gecontroleerd worden of deze aanpassingen aan het persoonlijks beschermingsmiddel nog voldoen en of het nog de bescherming biedt waar het voor bedoeld is. Hoe vaak en hoe zo’n controle moet gebeuren, staat in de gebruiksaanwijzing of in de instructies van de fabrikant. Als een op maat gemaakt persoonlijk beschermingsmiddel niet geschikt meer is, werkt het niet goed en voldoet het dus niet aan wat wel wettelijke verplichtingen zijn (de werkgever verstrekt een passend persoonlijk beschermingsmiddel). Als een veiligheidsbril gebruikt wordt door mensen die een gewone bril of contactlezen dragen, moet de veiligheidsbril zonder problemen tegelijk gebruikt kunnen worden met de eigen bril of contactlenzen.

Hoe moet er worden omgegaan met oogbescherming

Om veiligheidsbrillen op de juiste manier te kunnen gebruiken, moeten deze een goede pasvorm hebben en moet er onderhoud gepleegd worden. Let hierbij ook op de levensduur zoals de fabrikant die vermeld heeft. De werknemer moet overleggen met de werkgever over de ergonomie van de beschermingsmiddelen. Persoonlijke beschermingsmiddelen moeten zo comfortabel mogelijk zijn en mogen niet hinderen. Het moet zo veel mogelijk op maat van de drager zijn. Er moet aandacht zijn voor draagcomfort wanneer dragen van oogbescherming voor verwarming of isolatie zorgt van de ogen. Ook is het belangrijk dat de voorschriften over onderhoud, reiniging en vervanging van het persoonlijk beschermingsmiddel goed opgevolgd worden. Dat geldt natuurlijk ook voor losse onderdelen als die bij het persoonlijke beschermingsmiddel horen.