Welkom op onze nieuwe website! Kun je iets niet vinden of ervaar je problemen met inloggen of bestellen? Neem gerust contact met ons op.
Ademhalingsbescherming maakt het mogelijk lucht in te ademen die vrij is van gevaarlijke stoffen
Ademhalingsbescherming maakt het mogelijk om lucht in te ademen die vrij is van gevaarlijke stoffen. Deze vorm van bescherming kan op de werkvloer noodzakelijk zijn als aanvullende maatregel, wanneer collectieve bronmaatregelen onvoldoende effectief blijken.
Ademhalingsbescherming (PBM) voor medewerkers is noodzakelijk om letsel of gezondheidsrisico’s te voorkomen bij een slechte luchtkwaliteit of gevaarlijke stoffen. Gecertificeerde adembescherming voorkomt het inademen van schadelijke gassen, dampen, biologische agentia, virussen, micro-organismen, fijnstof, schadelijke deeltjes, vezels, nevel, aerosolen of bij een te laag zuurstofgehalte.
Werkgevers zijn bij wet verplicht om ademhalingsbescherming (PBM) te verstrekken indien medewerkers zich bevinden in een omgeving waarvan de lucht niet geschikt is om in te ademen. Het is van essentieel belang dat het type bescherming exact wordt afgestemd aan de risico’s waaraan medewerkers worden blootgesteld. Vaak is een combinatie van adembescherming en andere PBM’s noodzakelijk.
Er zijn verschillende soorten producten voor ademhalingsbescherming verkrijgbaar. Deze producten zijn onder te verdelen in twee soorten; afhankelijke of onafhankelijke adembescherming. Bij afhankelijke ademhalingsbescherming wordt de ingeademde omgevingslucht gezuiverd met behulp van een filter. Bij onafhankelijke ademhalingsbescherming wordt zuivere lucht aangevoerd en ingeademd met behulp van ademhalingsapparatuur.
Bij afhankelijke adembescherming wordt directe omgevingslucht gefilterd en daarna meteen weer ingeademd. Dit kan met verschillende soorten maskers en type filters.
Er zijn verschillende soorten filtermaskers. Zo bestaan er filterende mond-neusmaskers tegen deeltjes en tegen gassen en dampen, al dan niet in combinatie.
Daarnaast zijn er halfgelaats- en volgelaatsmaskers met verwisselbare filters die beschermen tegen deeltjes en/of gassen en dampen.
Stofmaskers bieden uitsluitend bescherming tegen vaste stofdeeltjes, vezels, micro-organismen, nevels en aërosolen (zwevende druppeltjes en stofjes).
Half- en volgelaatsmaskers worden altijd gebruikt in combinatie met filterbussen tegen deeltjes, tegen gassen of dampen of tegen een combinatie van beide.
Er zijn drie typen filters: stoffilters, gasfilters en combinatiefilters. Stoffilters beschermen alleen tegen vaste en vloeibare deeltjes.
Gasfilters beschermen tegen gassen en dampen, met uitzondering van koolmonoxide. Combinatiefilters beschermen tegen zowel gassen en dampen als tegen deeltjes.
Dit zijn systemen waarbij de lucht niet wordt aangezogen door de gebruiker zelf maar met behulp van een actieve ventilator wordt aangevoerd.
Dit werkt comfortverhogend en biedt bovendien de mogelijkheid om te werken met luchtkappen en luchthelmen.
Onafhankelijke adembescherming maakt geen gebruikt van omgevingslucht maar van afgesloten luchtcapsules, dit garandeert de luchtkwaliteit. Er zijn situaties waarbij het absoluut noodzakelijk is om onafhankelijke adembescherming te gebruiken:
Bij onvoldoende zuurstof, bij kans op vermindering van het zuurstofgehalte zoals bijvoorbeeld in een besloten ruimte, bij aanwezigheid van stoffen waarvoor speciale regelgeving geldt, als de aanwezige stof geen geschikte waarschuwingseigenschappen heeft, of als de verontreiniging te groot is.
Er zijn drie principes van onafhankelijke adembescherming:
Deze werken met ademlucht onder hogedruk in flessen, waarbij de lucht gedoseerd naar behoefte in het masker wordt gebracht. Dit is de veiligste methode voor het werken in zuurstofarme ruimten.
Met een ademluchttoestel heeft de gebruiker optimale bewegingsvrijheid, maar een beperkte tijd om te werken. Het werken met deze toestellen mag alleen als de gebruiker hiervoor getraind is.
Bij het werken met een ademluchtleidingnet wordt schone lucht naar de gebruiker gevoerd via een leidingnetsysteem.
De tijdsduur van werken is bij deze methode in principe onbeperkt. Wel is de gebruiker beperkt in bewegingsvrijheid omdat de lengte van de luchtslang de actieradius bepaalt.
Deze kunnen ook gebruikt worden als vluchtmasker.
Om de juiste bescherming te kunnen waarborgen mag adembescherming pas gebruikt worden nadat men een volledige risicoanalyse gemaakt heeft (inclusief de noodzakelijke metingen). Nadat alle andere maatregelen genomen zijn, kan men de ademhalingsbescherming kiezen en gebruiken, aangepast aan de resterende risico’s. Informatieverschaffing en opleiding moet op de juiste manier gebeuren zoals aangegeven in de wetgeving.
Voor herbruikbare maskers moeten onderhouds-, reinigings- en opslagprogramma’s worden opgezet. Hieronder wordt een eenvoudig programma voor ademhalingsbescherming beschreven. Om een doeltreffend ademhalingsbeschermingsprogramma in te voeren, moeten vier basisstappen worden gevolgd.
Ontstaat als een vast materiaal verpulverd wordt en kleine deeltjes vrijkomen die door de lucht zweven voordat ze door de zwaartekracht neerdalen. Stof ontstaat onder andere bij malen, verpulveren, boren, stralen en schuren.
Bestaat uit vloeibare deeltjes die vrijkomen bij verstuivings- en condensatieprocessen. Nevels ontstaan bijvoorbeeld bij verfspuiten, mengen en schoonmaakoperaties.
Ontstaat wanneer een vast materiaal verdampt onder hoge temperatuur. Als de metaaldamp afkoelt, condenseert het naar een zeer klein deeltje met een diameter kleiner dan 1 micrometer. Rook ontstaat o.a. bij lassen, smelten en gieten.
Zijn bestanddelen die zich net als lucht vrij vermengen in een ruimte (diffusie). Voorbeelden van gassen zijn zuurstof, koolmonoxide, kooldioxide, stikstof en helium.
Zijn de gassen van substanties die bij kamertemperatuur in vloeibare of vaste toestand voorkomen. Ze ontstaan als vaste materialen of vloeistoffen verdampen. Benzine is een voorbeeld van een vloeistof die makkelijk verdampt. Andere voorbeelden zijn verdunners en oplosmiddelen.
Treedt op als het percentage zuurstof in de lucht afneemt tot minder dan 19,5%. Dit kan veroorzaakt worden door een chemische reactie, een brand of wanneer andere gassen de zuurstof verdringen.
Deze filters zal men gebruiken wanneer men te maken heeft met stof, nevel, rook en vezels. De manier van filtering kan vergeleken worden met die van een zeef. Hoe fijner de zeef hoe beter de filtering. Nadeel van een zeer goede filter is dat de gaatjes waardoor de gebruiker moet ademen kleiner zijn en dat men dus meer moeite moet doen om te ademen. De ademhalingsweerstand is dus groter bij een fijne filter dan bij een grove.
De grenswaarde is de maximaal toegestane concentratie van een (gevaarlijke) stof in de individuele ademhalingszone van een werkende. De stof kan voorkomen als gas, damp, deeltje, aerosol of vezel. Onderstaande tabel geeft de grenswaarde weer van een specifieke filter (P1, P2 of P3) in combinatie met een half- of volgelaatsmasker. Er mogen uitsluitend filters met een max. gewicht van 300 gram worden gebruikt op kwart- en halfgelaatsmaskers. Er mogen uitsluitend filters met een max. gewicht van 500 gram worden gebruikt op volgelaatsmaskers.
Stofmaskers en filters kunnen extra letters (codes) bevatten: D, R, NR en V. De betekenis van deze vermeldingen wordt hieronder uitgelegd.
Deze filters worden ingezet ter bescherming tegen gevaarlijke gassen en dampen. Om te bepalen welk type filter nodig is voor de stof waarmee u te maken heeft, geeft onderstaande indeling de specifieke beschermingsfilters volgens EN 14387 weer. De kenmerken (letters) en kleuren worden weergegeven op de betreffende filter.
Een filter met de gele kleurcode en het label "E" bijvoorbeeld, beschermt tegen zwaveldioxide en waterstofchloride. Gasfilters die verschillende gassen afdekken, of combinatiefilters die extra bescherming bieden tegen deeltjes, hebben dus verschillende kleurcodes en een samengesteld label. Een voorbeeld is een ABEK-filter met de kleurcode bruin-grijs-geel-groen.
Het beschermt tegen gassen en dampen van organische verbindingen met een kookpunt hoger dan 65°C, anorganische gassen en dampen en tegen zwaveldioxide, waterstofchloride, ammoniak en organische ammoniak derivaten.
Organische gassen en dampen met een kookpunt hoger dan 65°C
Organische gassen en dampen met een kookpunt lager dan 65°C
Anorganische gassen en dampen
Zwaveldioxide en waterstofchloride
Ammoniak en organische ammoniak derivaten
Koolstofmonoxide
Kwikdamp
Nitreuze gassen en dampen, waaronder stikstofmonoxide
Filters worden verdeeld in verschillende klassen volgens hun capaciteit. Gas- en dampfilters uit klasse 2 kunnen voor langere tijd of bij hogere concentraties gebruikt worden dan filters uit klasse 1. De klasse van een deeltjesfilter geeft aan hoe efficiënt het filter deeltjes filtert (bv. A1 of A2).
Gecombineerde gasfilters bv. A2B2E2K1, zijn als filter voor meerdere gasgroepen goedgekeurd, maar in principe bedoeld om voor slechts één gasgroep tegelijk te worden ingezet. Bij gelijktijdig en opvolgend gebruik tegen meerdere gas- of dampsoorten kunnen er ongewenste chemische reacties in de filters optreden.
Bij gebruik van gasfilters op een motor aangedreven systeem verandert de opnamecapaciteit. Deze toestellen zuigen immers een vrij groot debiet aan lucht door de filters, waardoor deze sneller verzadigen.
Dit zijn filters die zowel bescherming bieden tegen gas/damp als tegen stof. De filterindeling en kleurencode blijft dezelfde als bij de damp- en gasfilters. Bij symptomen van verzadiging van één van de twee filtersoorten (stof of gas) dient men de combinatiefilter onmiddellijk te vervangen.
Bij verzadiging zal de gebruiker de verontreiniging door reuk of smaak waarnemen, de filter moet dan onmiddellijk vervangen worden.
Voorwaarde hierbij is dat de doorslagconcentratie die door reuk waarneembaar is dus, onder de grenswaarde ligt.
Wanneer men het product niet kan ruiken of proeven, mag men dus in geen geval damp- en gasfilters gebruiken.
Bij verzadiging zal de gebruiker de verontreiniging door reuk of smaak waarnemen, de filter moet dan onmiddellijk vervangen worden. Voorwaarde hierbij is dat de doorslagconcentratie die door reuk waarneembaar is dus, onder de grenswaarde ligt. Wanneer men het product niet kan ruiken of proeven, mag men dus in geen geval damp- en gasfilters gebruiken.
