Hoofdbescherming

Een persoonlijk beschermingsmiddel om het hoofd te beschermen

Hoofdbescherming

Hoofdbescherming zoals veiligheidshelmen of stootpetten wordt gebruik om verwondingen of hoofdletsel te voorkomen, door stoten of vallende voorwerpen. Bij verschillende werkzaamheden is het nodig of verplicht om gebruik te maken van hoofdbescherming om gevaren voor te zijn en ongelukken te voorkomen.

Hoofdbescherming verplicht

De verplichting om een veiligheidshelm te dragen worden aangegeven door een rond blauw bord, met daarop een witte afbeelding van een helm.

De risico’s van werkzaamheden zonder hoofdbescherming

Bij uitlopende situaties en werkzaamheden is het nodig om gebruik te maken van de juiste hoofdbescherming om te voorkomen dat er ongelukken of hoofdletsel ontstaat. Het menselijk hoofd is een van de meest gevoelige delen van het menselijk lichaam.

Diverse invloeden kunnen niet alleen de buitenkant van het hoofd beschadigen, maar ook de hersenen en hun belangrijke vitale functies. Om tegen deze invloeden te beschermen zijn er diverse specialistische hoofdbescherming beschikbaar zoals industriële veiligheidshelmen, stootpetten of helmen speciaal ontwikkeld voor bepaalde beroepen. In de huidige arbeidswereld moet hoofdbescherming verschillende risico's afdekken.

Deze risico’s kunnen worden onderverdeeld in zes categorieën:

Mechanisch

Vallende voorwerpen, stoten en snijden/steken

Thermisch

Hitte/vuur en kou

Chemisch

Gevaarlijke stoffen en ziekteverwekkers

Stralingsgevaar

Uv-straling en ioniserende straling

Elektrisch

Vlambogen

Optisch

Slechte zichtbaarheid

Verschillende soorten hoofdbescherming

Er bestaat een grote diversiteit aan hoofdbescherming, waaronder helmen voor situaties waarin werknemers veel naar boven of beneden moeten kijken. Zorg altijd voor een goed passende veiligheidshelm of stootpet die geschikt is voor het werk dat gedaan wordt. De keuze voor een bepaald type hoofdbescherming moet terug te vinden te zijn in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en het plan van aanpak voor de uitvoering. Hoofdbescherming die onder alle omstandigheden goed zit, draagt veel bij aan een veilige werksituatie.

Industriële veiligheidshelmen

Om het hoofd te kunnen beschermen tegen mechanische, thermische en elektrische gevaren, heeft u de gepaste veiligheidshelm nodig. Wij bieden helmen van verschillende materialen, al dan niet geventileerd, met schuifverstelling of met draaiknop, met korte of lange klep, en uitgerust met montage mogelijkheden om de combinatie met andere PBM zoals gehoorkappen of gelaatsschermen mogelijk te maken.

Veiligheidshelmen met montagemogelijkheden

Wanneer alleen hoofdbescherming niet voldoende is en er een uitgebreidere bescherming wordt gevraagd zijn helmen met montage mogelijkheden om andere persoonlijke beschermingsmiddelen te bevestigen een mooie oplossing. Denk hierbij aan een gelaatsscherm of vizier voor extra oogbescherming in omgevingen met rondvliegende deeltjes of veel stof. In omgevingen waar omgevingsgeluiden en lawaai de geluidsnorm (80 dB(A)) overschrijden kunnen gemonteerde gehoorkappen een juiste oplossing bieden.

Stootpetten

Geschikt als er gevaar dreigt voor stoten en lichte verwondingen, maar waar het risico op vallende voorwerpen uitgesloten is. Een stootpet beschikt over een kunststof schaal die in een baseball cap past. Ze zijn dus een stuk comfortabeler om te dragen dan een helm. Stootpetten mogen nooit worden gebruikt als vervanging voor industriële veiligheidshelmen.

Hoe moet er worden omgegaan met hoofdbescherming?

Om veiligheidshelmen op de juiste manier te kunnen gebruiken, moeten deze een goede pasvorm hebben en moet er onderhoud gepleegd worden. Let hierbij ook op de levensduur zoals de fabrikant die vermeld heeft. De werknemer moet overleggen met de werkgever over de ergonomie van de beschermingsmiddelen. Een veiligheidshelm moet meestal lange tijd gedragen worden. Daarom is het erg belangrijk dat hij goed past en niet te zwaar en te warm is. Hoe beter de helm past, hoe makkelijker het is om tijdens het werk te gebruiken.

Ook is het belangrijk dat de voorschriften over onderhoud, reiniging en vervanging van het persoonlijk beschermingsmiddel goed opgevolgd worden. Dat geldt natuurlijk ook voor losse onderdelen als die bij het persoonlijke beschermingsmiddel horen. Een helm mag niet worden beplakt met stickers, omdat lijm het verouderingsproces versnelt. Dit kan ook gelden voor het aanbrengen van verf of inkt. Breng dus ook geen andere markeringen aan op de helm.

Materiaal van veiligheidshelmen of stootpetten

Kenmerken van een goede veiligheidshelm of stootpet zijn niet alleen dat het binnenwerk een goede pasvorm moet hebben en de hoofdbescherming een goede hoofdbevestiging heeft, maar ook dat de veiligheidshelm lichtgewicht is. Dit is één van de kenmerken die het draagcomfort bevordert. Dit betekent dat de schaal van lichtgewicht materiaal moet zijn gemaakt. Dit bevordert niet alleen het draagcomfort maar draagt ook bij aan het terugdringen van rug- en nekklachten.

ABS - Thermoplast en copolymeer materiaal. Het materiaal is slagvast, sterk en is bestand tegen een temperatuurbereik van -40 °C tot 100 °C.
HDPE - Een kunststof dat stug, ondoorzichtig en waterafstotend is. Het heeft een sterkere intermoleculaire kracht dan polyethyleen. Bestand tegen hogere temperaturen (kortstondig 120 °C).
PC (polycarbonaat) - Thermoplastische polymeren, heeft een goede temperatuurbestendigheid, slagvastheid en optische eigenschappen. Hoewel polycarbonaat slagvast is, heeft het een lage krasbestendigheid. PC behoudt zijn eigenschappen over een breed temperatuurbereik (van -40 °C tot 115 °C).
PP (polypropyleen) - Een thermoplastisch polymeer dat doorgaans sterk en flexibel is. Temperatuurbestendigheid tot 100 °C.
Glasvezel - Gemaakt van extreem fijne glasvezels. Het heeft geen specifiek smeltpunt, maar wordt zacht bij 2.000 °C.

Hoofdbescherming normen en voorschriften

Verschillende Europese normen bepalen de eigenschappen die de betreffende hoofdbescherming moet hebben. De belangrijkste zijn:

EN 397 - Industriële veiligheidshelmen
EN 812 - Industriële stootpetten
EN 14052 - Industriële helmen met een hoog beschermingsniveau

Industriële veiligheidshelmen die voldoen aan de norm DIN EN 397, voorschrijven dat de drager moet worden beschermd tegen vallende voorwerpen. De bescherming tegen mechanische stoten tegen het hoofd behoedt de gebruiker voor mogelijke gevolgen, zoals hersenletsel of schedelbreuk. De norm bestrijkt bovendien de bescherming tegen zijdelingse vervorming van de helm, eveneens om de drager te beschermen tegen gevaarlijke verwondingen aan het hoofd.

Aan deze eisen moeten alle helmen voldoen die volgens EN 397 zijn gecertificeerd:

Schokdemping verticaal
Weerstand tegen doordringen (tegen spitse en scherpe voorwerpen)
Vlambestendigheid
Systeembevestiging: kinband laat los bij minimaal 150 N en maximaal 250 N

Aan deze optionele eisen kan een helm voldoen die volgens EN 397 is gecertificeerd, maar het zijn geen dwingende eisen:

Zeer lage temperaturen (-20 °C of -30 °C)
Zeer hoge temperaturen (+150 °C)
Elektrische isolatie (440 V)
Weerstand tegen metaalspatten (Molten Metal, MM)
Zijdelingse vervorming

Industriële stootpetten zijn ontwikkeld om hoofdbescherming te bieden tegen de gevolgen van het stoten aan harde, stationaire objecten. De beschermingspetten moeten bescherming bieden in situaties waar oppervlakkige verwondingen veroorzaakt kunnen worden. Denk hierbij aan lage plafonds of laaghangende obstakels. Stootpetten kunnen niet worden ingezet bij vallende objecten en bewegende of hangende ladingen.

De test bij EN 812 heeft een lager bewegingsniveau dan de vereiste tests voor EN 397. Er wordt een plat voorwerp van 5 kilo op een stootpet losgelaten van een hoogte van 25 cm. Dat gebeurt met een maximale overgebrachte kracht van 15 KN. Men voert de test uit aan de voorkant en de achterkant van de pet, waarbij het dummyhoofd in een hoek van 30° en 60° staat.

Ook bij stootpetten wordt een penetratietest ingezet, omdat ze ook een lichte bescherming moeten bieden tegen scherpe en puntige voorwerpen. Denk bijvoorbeeld aan hoeken of uitstekende delen waaraan men zich kan stoten.

Veiligheidshelmen die aan de norm voldoen bieden u een hogere zijdelingse bescherming. Ze zijn voldoende stevig om bescherming te bieden tegen vallende voorwerpen die terecht komen op de bovenzijde en zijkanten van het hoofd.

Helmen die voldoen aan de norm EN 14052, moeten de drager beschermen tegen vallende voorwerpen en zijdelingse botsingen. Ze moeten dus beschermen tegen de daaruit voortvloeiende schade aan hersenen, schedel en nek.

Industriële helmen met een hoog beschermingsniveau staan steviger en stabieler op het hoofd, zodat de helm er niet afvalt wanneer er een schok of stoot plaatsvindt. Deze extra stabiliteit komt door de hoofdband, de kinband en de helmschaal die gemaakt is van dikkere of hardere materialen. De helmen zijn wel zwaarder dan de reguliere helmen, dus daarom kunnen ze lastig of minder comfortabel zijn bij bepaalde werkzaamheden.

Ook interessant?

Bekijk alle blogs