In de voedingsindustrie komen de termen ‘Food Grade’ en ‘Food Safe’ regelmatig voor. Ze lijken op elkaar, maar betekenen niet hetzelfde. Het begrijpen van dit verschil is essentieel voor producenten, QA-managers en inkopers die verantwoordelijk zijn voor voedselveiligheid en conformiteit.
‘Food Grade’ betekent dat een materiaal geschikt is voor contact met levensmiddelen. Dit houdt in dat het materiaal voldoet aan wet- en regelgeving (zoals EU 1935/2004 of FDA-regels) voor materialen die direct of indirect met voedsel in contact komen. Er mogen geen schadelijke (materiaal)stoffen migreren naar het voedsel. Dat kan immers gevaarlijk zijn voor consumenten.
Voorbeelden van Food Grade materialen:
‘Food Safe’ betekent dat een product of situatie veilig is voor gebruik in contact met voedsel, rekening houdend met alle aspecten van gebruik, omgeving en hygiëne. De term omvat dus alle maatregelen die worden genomen om te voorkomen dat voedsel besmet raakt of niet meer voldoet aan wettelijke eisen. Het gaat dus niet alleen om het product, maar ook om het proces om het product veilig te houden.
Een materiaal of product is pas Food Safe als:
Food Safety Adviseur Dirk van Loon legt uit:
“Food Safe gaat een stap verder dan Food Grade. Alles wat Food Safe is, is per definitie Food Grade. Omgekeerd geldt dat niet.”
Binnen de Europese wetgeving zijn een aantal belangrijke termen relevant als het gaat om voedselveiligheid. In de tabel hieronder zie je overeenkomsten en verschillen en wat de juridische basis betekent in de praktijk.
Term | Food Grade |
Juridische basis (EU) | 1935/2004 + 2023/2006 (en materiaal specifieke regels) |
Betekenis in de praktijk | Materiaal laat geen schadelijke migratie toe; geschikt voor direct voedselcontact. |
Term | Food Safe |
Juridische basis (EU) | Geen vastgelegde EU-definitie; wel toegepast in voedselveiligheidsstandaarden. |
Betekenis in de praktijk | Geschikt/beoogd voor food-toepassing, maar zonder harde wettelijke claim. |
Term | FDA Compliant |
Juridische basis (EU) | VS-regelgeving (21 CFR) |
Betekenis in de praktijk | Voldoet aan Amerikaanse eisen; zegt niets over EU-conformiteit. |
Term | CE-markering |
Juridische basis (EU) | Product specifieke EU-richtlijn/-verordening (bijv. 2016/425 voor PBM) |
Betekenis in de praktijk | Product voldoet aan alle essentiële veiligheids- en gezondheidseisen voor die categorie. |
Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) zoals handschoenen, haarnetjes, schorten en mondmaskers spelen een belangrijke rol in de voedselveiligheid. Ze beschermen niet alleen de medewerker, maar ook het product. Denk aan het voorkomen van haar, zweet of huiddeeltjes in het productieproces.
Bij Brilliant wordt dit vertaald naar een zorgvuldig gekozen assortiment speciaal samengesteld voor de voedingsindustrie. Zo zijn de detecteerbare nitrilhandschoenen, haarnetjes en spatbestendige schorten niet alleen praktisch, maar voldoen ze ook aan de strenge normen voor PBM’s die in de voedingsindustrie worden gebruikt.
Naast persoonlijke bescherming zijn ook de reinigings- en desinfectiemiddelen een belangrijk onderdeel van een voedselveilige productieomgeving. Hier geldt dezelfde kernvraag: zijn de middelen Food Safe in gebruik?
Brilliant biedt daarom reinigings- en desinfectiemiddelen van bijvoorbeeld Ecolab en Pal aan. Deze oplossingen zijn specifiek ontwikkeld voor gebruik in voedselomgevingen. Deze producten zijn uitvoerig getest op effectiviteit en voedselveiligheid. Op de productinformatiebladen (PIB’s) / Safety Data Sheets (SDS) kun je alle relevante informatie zien over het betreffende reinigings- of desinfectiemiddel in relatie tot te normen die gelden in de voedingsindustrie.
Reinigingsmaterialen zoals borstels, schrapers, bezems en emmers spelen een onmisbare rol in de voedselveiligheid. Ze zorgen ervoor dat productieruimtes en apparatuur hygiënisch blijven, waardoor microbiologische besmetting en kruisbesmetting worden voorkomen.
Bij Brilliant wordt dit vertaald naar een breed assortiment van kleurgecodeerde Vikan-reinigingsmaterialen. Deze materialen zijn niet alleen stevig en ergonomisch, maar ook aantoonbaar geschikt voor gebruik in voedselverwerkende omgevingen. Ze voldoen aan ontwerpeisen van Hygienic Design. Door kleurcodering en slim ontwerp wordt kruisbesmetting voorkomen. De gekleurde materialen berg je op met behulp van schaduwborden, voor een georganiseerde werkomgeving. Hiermee wordt aantoonbaar voldaan aan de strengste hygiëne-eisen.
Het verschil tussen Food Grade en Food Safe is soms lastig aan te duiden. Hieronder leggen we het uit met behulp van praktische voorbeelden.
Food Grade? Ja.
Food Safe? Nee.
Uitleg: Het materiaal is Food Grade, maar door slijtage kunnen stukjes plastic in het voedsel terecht komen. En dat beïnvloed de voedselveiligheid.
Food Grade? Ja.
Food Safe? Nee.
Uitleg: De afdichting zelf is niet Food Safe vanwege kans op lekkage of bacteriegroei door de verkeerde montage.
Food Grade? Ja
Food Safe? Ja
Uitleg: Zowel materiaalkeuze (RVS) als gebruik en onderhoud (regelmatig gereinigd) zijn correct.
Food Grade? Nee
Food Safe? Nee
Uitleg: Hout is poreus en moeilijk te reinigen, en daarmee onveilig én niet Food Grade in natte omstandigheden.
Het begrip ‘Food Grade’ is slechts een startpunt. In audits, root cause analyses of HACCP-studies moet altijd verder gekeken worden naar het totaalplaatje: is de toepassing, in deze specifieke context, echt Food Safe?
Checklist voor Food Safety conformiteit:
Alleen als het antwoord op ál deze vragen “ja” is, kun je spreken van een Food Safe situatie.
Het assortiment van Brilliant Group is specifiek samengesteld voor de voedingsindustrie. Zo kun je, onbezorgd, de beste en gegarandeerd veilige producten bestellen voor een voedselveilige en hygiënische productieomgeving.
Vind je toch iets onduidelijk, twijfel je of wil je advies specifiek gericht op jouw situatie? Neem dan contact op met een van onze specialisten.